สหภาพยุโรปเสนอแผนกลยุทธ์ ประจำปี ค.ศ. 2021 – 2024 ของกรอบโครงการความร่วมมือด้านการวิจัยและนวัตกรรมของสหภาพยุโรปฉบับที่ 9 หรือ โครงการ Horizon Europe

สหภาพยุโรปเสนอแผนกลยุทธ์ ประจำปี ค.ศ. 2021 – 2024 ของกรอบโครงการความร่วมมือด้านการวิจัยและนวัตกรรมของ สหภาพยุโรปฉบับที่ 9  หรือ โครงการ Horizon Europe

ในปี ค.ศ. 2021 นี้ เป็นปีแรกที่จะเริ่มมีการดำเนินการภายใต้กรอบโครงการความร่วมมือ ด้านการวิจัยและนวัตกรรมของสหภาพยุโรปฉบับที่ 9  หรือ โครงการ Horizon Europe ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่ปี ค.ศ. 2021 – 2027 และมีงบประมาณสูงถึง 9.5 หมื่นล้านยูโร โดยในวันที่ 15 มีนาคม ค.ศ. 2021 ทางสหภาพยุโรปได้ตีพิมพ์และเผยแพร่แผนกลยุทธ์ ประจำปี ค.ศ. 2021 – 2024 ของกรอบโครงการดังกล่าว ซึ่งจะกำหนดแนวทางและเป้าหมายของงานวิจัยและการพัฒนานวัตกรรมในยุโรป รวมถึงการสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปและประเทศนอกสมาชิกฯ ในระยะเวลา 4 ปี นับจากปัจจุบัน

ในปี ค.ศ. 2019 คณะกรรมาธิการยุโรปได้ดำเนินการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนต่างๆ เช่น ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคอุตสาหกรรม และประชาชนทั่วไป ผ่านแบบสอบถามออนไลน์และงานประชุมสัมนา ซึ่งนำมาใช้ในการออกแบบและกำหนดแผนกลยุทธ์ประจำปี ค.ศ. 2021 – 2024 ของกรอบโครงการ Horizon Europe ด้วย

กลยุทธ์เป้าหมาย 4 ประการ

ภายใต้กรอบโครงการ Horizon Europe สหภาพยุโรปได้กำหนดกลยุทธ์เป้าหมายไว้ 4 ประการ ดังนี้

  1. การส่งเสริมนโยบาย open strategic autonomy ซึ่งเป็นการลดการพึ่งพาทางเทคโนโลยีของสหภาพยุโรปต่อประเทศอื่น ๆ เพื่อก้าวสู่การเป็นผู้นำด้านการพัฒนาเทคโนโลยีต่าง ๆ เช่น เทคโนโลยีดิจิทัลและเทคโนโลยีอุบัติใหม่ และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดังกล่าว  รวมไปถึงการพัฒนาของภาคส่วนต่าง ๆ และห่วงโซ่อุปทานในยุโรป โดยคาดว่าการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมดังกล่าวจะสามารถช่วงเร่งกระบวนการเปลี่ยนแปลงสู่สังคมดิจิทัลและเศรษฐกิจสีเขียวได้อย่างเต็มรูปแบบ
  2. ฟื้นฟูระบบนิเวศและความหลากหลายทางชีวภาพในยุโรป และส่งเสริมการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน เพื่อรักษาระดับความมั่นคงทางอาหารและสร้างสังคมไร้มลพิษให้แก่ประชาชน
  3. ขับเคลื่อนสหภาพยุโรปสู่การเป็นสังคมดิจิทัล สังคมเศรษฐกิจหมุนเวียน สังคมเศรษฐกิจแบบยั่งยืน และสังคมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์แห่งแรกของโลก ผ่านการปรับปรุงและพัฒนาระบบการขนส่ง ระบบพลังงาน ระบบการก่อสร้าง และระบบการผลิต
  4. ส่งเสริมการสร้างสังคมที่พร้อมปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลง สังคมเพื่อคนทั้งมวล และสังคมแห่งประชาธิปไตย เพื่อต่อสู้และรับมือกับภัยคุกคามและภัยพิบัติ มุ่งแก้ไขปัญหาความไม่เท่าเทียมในสังคม จัดหาระบบสาธารณสุขที่มีคุณภาพ และสร้างขุมพลังให้แก่พลเมืองในการก้าวสู่สังคมดิจิทัลและสังคมสีเขียวไปด้วยกัน

นาง Margrethe Vestager รองประธานบริหารของคณะกรรมาธิการยุโรปด้านดิจิทัลกล่าวว่า การลงทุนด้านการวิจัยและนัวตกรรมบนพื้นฐานกลยุทธ์เป้าหมาย 4 ประการดังที่กล่าวมาข้างต้นจะช่วยฟื้นฟูและพัฒนาสหภาพยุโรปในการก้าวสู่สังคมและเศรษฐกิจสีเขียวและดิจิทัล ที่มาความสามารถในการพึ่งพาตนเองและปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ในอนาคตได้

กลุ่มเทคโนโลยีเป้าหมาย

โครงการ Horizon Europe ที่คณะกรรมาธิการยุโรปได้เสนอ ประกอบด้วยองค์ประกอบขั้นพื้นฐานสามเสา คือ

  1. ความเป็นเลิศด้านวิทยาศาสตร์ (Excellent Science)
  2. ความท้าทายระดับโลกและความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมในยุโรป (Global Challenges and European Industrial Competitiveness) และ
  3. นวัตกรรมแห่งยุโรป (Innovative Europe)

โดยกลยุทธ์เป้าหมาย 4 ประการจะถูกนำไปปฏิบัติและดำเนินการผ่านการพัฒนากลุ่มเทคโนโลยีเป้าหมาย 6 คลัสเตอร์ ซึ่งอยู่ภายใต้เสาที่ 2 ของโครงการ Horizon Europe นั่นคือ ความท้าทายระดับโลกและความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมในยุโรป (Global Challenges and European Industrial Competitiveness) โดยกลุ่มเทคโนโลยีเป้าหมาย 6 คลัสเตอร์ มีดังนี้

  • สุขภาพ

ภายใต้คลัสเตอร์สุขภาพ จะสนับสนุนการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมเพื่อจัดการกับความท้าทายด้านสุขภาพและโรคต่าง ๆ ซึ่งหนึ่งหัวข้อที่คาดว่าจะได้รับความสำคัญอย่างมาก คือ การจัดการกับโรคติดเชื้อ ได้แก่ โรคโควิด-19 เป็นต้น โดยจะให้ทุนวิจัยเพื่อศึกษาถึงกลไกการทำงานของโรค การพัฒนาเทคนิคและเทคโนโลยีในการตรวจหาโรค และการพัฒนาวิธีการรักษา โดยมีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาช่วยในการเข้าถึงการใช้งานและการประยุกต์ผลจากการวิจัยให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

  • วัตนธรรม ความคิดสร้างสรรค์ และการมีส่วนร่วมของสังคม

ภายใต้คลัสเตอร์นี้ จะมุ่งเน้นการส่งเสริมธรรมาภิบาลตามระบอบประชาธิปไตยและการมีส่วนร่วมของประชาชน การปกป้องและการส่งเสริมมรดกทางวัฒนธรรม และการตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ เทคโนโลยี และวัฒนธรรม โดยเฉพาะในประเด็นความไม่เท่าเทียมทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมือง การพัฒนาทุนมนุษย์ และการเติบโตแบบทั่วถึงที่ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม

  • ความมั่นคงของพลเมืองเพื่อสังคม

คลัสเตอร์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนการปกป้องสหภาพยุโรปและประชาชนจากภัยคุกคามที่เกิดจากอาชญากรรมและการก่อการร้าย ซึ่งรวมถึงภัยและการก่ออาชญากรรมในโลกไซเบอร์ และการป้องกันสังคมจากผลกระทบของภัยธรรมชาติและภัยที่เกิดจากมนุษย์ โดยโครงการวิจัยที่จะได้รับทุนสนับสนุนจะต้องสามารถพัฒนาวิธีการรับมือกับภัยในปัจจุบันได้ ผ่านการพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่ทันสมัย รวมไปถึงความสามารถในการคาดคะเนของการเกิดภัยพิบัติล่วงหน้า เพื่อจะได้เตรียมความพร้อมในการรับมือได้ทันทวงที

  • ดิจิทัล อุตสาหกรรม และอวกาศ

คลัสเตอร์นี้มีวัตถุประสงค์ในการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เทคโนโลยีอวกาศ และภูมิสารสนเทศในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม รวมไปถึงการผลักดันการปฏิรูปโครงสร้างของอุตสาหกรรมยุโรปให้เป็นดิจิทัล เพื่อรักษาความเป็นผู้นำด้านอุตสาหกรรม และรักษาความเป็นอิสระและอำนาจอธิปไตยในการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีและทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด นอกจากนี้จะผลักดันการพัฒนาอุตสาหกรรมหมุนเวียนที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับต่ำ และจัดการกับความท้าทายในประเด็นการพึ่งพาเทคโนโลยีและทรัพยากรจากระเทศอื่น ๆ และความขาดแคลนทางพลังงาน เป็นต้น

  • สภาพภูมิอากาศ พลังงาน และการขนส่ง

คลัสเตอร์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการจัดการกับปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในขณะที่ยังรักษาความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมพลังงานและอุตสาหกรรมขนส่งของยุโรปได้ โดยคณะกรรมาธิการยุโรปได้กำหนดเป้าหมายความเป็นกลางต่อสภาพภูมิอากาศ หรือ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ภายในปี ค.ศ.  2050 เพื่อให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของข้อตกลงปารีส (Paris Agreement) เพื่อรักษาอุณหภูมิโลกให้เพิ่มขึ้นไม่เกิน 2° C และความพยายามที่จะให้อุณหภูมิโลกเพิ่มขึ้นไม่เกิน 1.5° C  ดังนั้นโครงการวิจัยที่จะได้รับการสนับสนุนจะต้องศึกษาถึงสาเหตุ วิวัฒนาการ ความเสี่ยง ผลกระทบ และโอกาสที่เกิดจากปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแต่ละประเภทได้ รวมไปถึงการพัฒนาระบบพลังงานและระบบขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ อัจฉริยะ ปลอดภัย ยืดหยุ่น แข่งขันได้ มีประสิทธิภาพ และมีส่วนร่วมจากประชาชนเพิ่มมากขึ้น

  • อาหาร เศรษฐกิจชีวภาพ ทรัพยากรธรรมชาติ เกษตรกรรม และสิ่งแวดล้อม

คลัสเตอร์นี้มีวัตถุประสงค์ในการส่งเสริมการใช้และจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน เช่น ความหลากหลายทางชีวภาพ น้ำ และดิน ด้วยเหตุนี้จึงจะมุ่งส่งเสริมโครงการวิจัยในประเด็นต่าง ๆ ต่อไปนี้ การผลิตขั้นปฐมภูมิอย่างยั่งยืน (เกษตรกรรม ป่าไม้ การประมง และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ) ห่วงโซ่มูลค่า ระบบอาหาร อุตสาหกรรมชีวพื้นฐาน การรับมือและบรรเทาผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และ การแก้ปัญหาจากการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ การเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อม และมลพิษ เพื่อให้มีความสอดคล้องและนำไปสู่การบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (SDGs) และวัตถุประสงค์ของข้อตกลงปารีส ปารีส (Paris Agreement) ได้

โดยงบประมาณที่คณะกรรมาธิการยุโรปได้เสนอไว้สำหรับโครงการวิจัยใน 6 คลัสเตอร์ อยู่ที่ 5.3 หมื่นล้านยูโร ซึ่งถือเป็นส่วนที่มีการจัดสรรงบประมาณสูงที่สุดภายใต้โครงการ Horizon Europe

 

แผนการสร้างพันธมิตรด้านการวิจัยและนวัตกรรมในยุโรป

อีกหนึ่งแผนงานที่สำคัญภายใต้แผนกลยุทธ์ประจำปี ค.ศ. 2021 – 2024 ของกรอบโครงการ Horizon Europe นั่นคือ แผนการสร้างพันธมิตรด้านการวิจัยและนวัตกรรมในยุโรป หรือ European Partnerships ที่มุ่งส่งเสริมการมีส่วนร่วมและการระดมทุนของภาคส่วนต่าง ๆ  เช่น ภาครัฐ ภาคการศึกษา บริษัทเอกชน และภาคอุตสาหกรรมในสหภาพยุโรป ในการจัดการกับความท้าทายของสังคม ผ่านการทำโครงการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมร่วมกัน ซึ่งการร่วมมือระหว่างพันธมิตรจากภาครัฐและภาคเอกชนจะช่วยหลีกเลี่ยงการลงทุนที่ซ้ำซ้อน และลดความไม่สอดคล้องของกรอบและขอบเขตของการวิจัยระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ ได้

โดยสหภาพยุโรปมีแผนที่จะลงทุนงบประมาณเกือบ 10,000 ล้านยูโรในการสร้างความเป็นหุ้นส่วนและทำโครงการวิจัยและพัฒนาร่วมกับพันธมิตรในภาคส่วนต่าง ๆ ของสังคม โดยมีจุดประสงค์หลัก เพื่อเร่งการพัฒนายุโรปสู่การเป็นสังคมและเศรษฐกิจสีเขียวและดิจิทัล ที่มีความสามารถในการแข่งขันและตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงได้ดียิ่งขึ้น

สหภาพยุโรปได้กำหนดสาขาหลักในการสร้างพันธมิตรด้านการวิจัยและนวัตกรรมในยุโรปไว้ 10 สาขาดังนี้

  • การสร้างความร่วมมือด้านสุขภาพระดับโลก

ความร่วมมือในสาขานี้จะมุ่งเน้นการลดและจัดการกับภาระและปัญหาที่เกิดจากโรคติดเชื้อในกลุ่มประเทศที่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของทะเลทรายซาฮาราในทวีปแอฟริกา และเสริมสร้างขีดความสามารถด้านการวิจัยเพื่อเตรียมรับมือและตอบสนองต่อโรคติดเชื้ออุบัติซ้ำในกลุ่มประเทศดังกล่าว และประเทศอื่น ๆ ทั่วโลกได้ นอกจากนี้สหภาพยุโรปมีเป้าหมายในการพัฒนาและประยุกต์ใช้เทคโนโลยีหรือนวัตกรรมชนิดใหม่อย่างน้อย 2 ชนิด ในการจัดการกับโรคติดเชื้อประเภทต่าง ๆ พร้อมทั้งส่งเสริมสถาบันวิจัยในประเทศต่าง ๆ อย่างน้อย 30 ประเทศ ในการพัฒนาเทคโนโลยีเพิ่มเติมด้านสุขภาพเพื่อจัดการและป้องกันการอุบัติซ้ำของโรคระบาดให้ได้ภายใน ค.ศ. 2030

  • นวัตกรรมสุขภาพ

ความร่วมมือในสาขานี้จะช่วยสร้างระบบนิเวศของการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่เอื้อต่อการแปลงองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์สู่นวัตกรรมที่จับต้องได้และนำไปใช้งานได้จริง ซึ่งจะรวมถึงการพัฒนาวิธีการป้องกัน การตรวจสอบวินิจฉัย และการรักษาโรคต่าง ๆ โดยนวัตกรรมเหล่านี้จะมีส่วนช่วยในการบรรลุวัตถุประสงค์ของแผนงานอื่น ๆ ของสหภาพยุโรปด้วยไม่ว่าจะเป็น แผนงานต่อสู้โรคมะเร็ง แผนกลยุทธ์ด้านอุตสาหกรรม และแผนกลยุทธ์ด้านเภสัชกรรม เป็นต้น

  • เทคโนโลยีดิจิทัล

ความร่วมมือในสาขานี้ประกอบด้วยการออกแบบ พัฒนา และผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และการพัฒนาซอฟท์แวร์สำหรับการนำชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์มาประยุกต์ใช้ โดยมีเป้าหมายของการสร้างความร่วมมือ เพื่อการส่งเสริมการเปลี่ยนถ่ายสู่สังคมและเศรษฐกิจดิจิทัล และส่งเสริมนโยบายสีเขียว หรือ Green Deal ของสหภาพยุโรป รวมไปถึงการส่งเสริมให้มีการนำนวัตกรรมหน่วยประมวผลขนาดจิ๋วแบบใหม่มาใช้ในการทำการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมเพิ่มมากขึ้น ซึ่งท้ายสุดจะช่วยสร้างความสามารถในการแข่งขันและอธิปไตยทางเทคโนโลยีให้แก่สหภาพยุโรปได้

  • เศรษฐกิจฐานชีวภาพแบบหมุนเวียน

ความร่วมมือในสาขานี้จะมีส่วนช่วยให้สหภาพยุโรปสามารถบรรลุเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้ได้ร้อยละ 55 (โดยใช้ฐานของปี ค.ศ. 1990 มาวัด) ภายในปี ค.ศ. 2030 และเป้าหมายการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิเป็นศูนย์ภายในปี ค.ศ. 2050 รวมถึงการเพิ่มความยั่งยืนและความสามารถในการหมุนเวียนของระบบการผลิตและการบริโภค ให้สอดคล้องกับนโยบาย Green Deal โดยจะมุ่งส่งเสริมการพัฒนาและขยายการจัดหาและการแปรรูปชีวมวลสู่ผลิตภัณฑ์ชีวภาพได้อย่างยั่งยืน และส่งเสริมการนำนวัตกรรมฐานชีวภาพมาใช้ในภูมิภาคร่วมกับคนในพื้นที่เพื่อฟื้นฟูพื้นที่ชนบทและพื้นที่ชายฝั่ง เป็นต้น

  • พลังงานไฮโดรเจนสะอาด

ความร่วมมือในสาขานี้จะมุ่งส่งเสริมการพัฒนาและการใช้ประโยชน์จากห่วงโซ่มูลค่าของเทคโนโลยีพลังงานไฮโดรเจนในยุโรป เพื่อนำไปสู่การพัฒนาระบบพลังงานครบวงจรที่มีความยั่งยืนและลดการปล่อยคาร์บอน นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาแผนยุทธศาสตร์พลังงานไฮโดรเจนแห่งสหภาพยุโรป (EU hydrogen strategy) เพื่อส่งเสริมการใช้พลังงานไฮโดรเจนในการช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและการก่อมลพิษของภาคอุตสาหกรรม การขนส่ง การผลิตพลังงานและอาคารในยุโรป และใช้เป็นแหล่งพลังงานทดแทนให้กับภาคส่วนที่ไม่เหมาะสมกับการใช้พลังงานไฟฟ้าได้ โดยจะให้ความสำคัญไปที่การพัฒนาพลังงานไฮโดรเจนหมุนเวียนที่ผลิตมาจากพลังงานลมและพลังงานแสงอาทิตย์เป็นหลัก

นอกจากนี้คณะกรรมธิการยังได้เปิดตัวกลุ่มพันธมิตรพลังงานไฮโดรเจนสะอาดของยุโรป (European Clean Hydrogen Alliance) เพื่อร่วมกับผู้นำอุตสาหกรรม ภาคประชาสังคม รัฐมนตรีระดับประเทศและระดับภูมิภาค และธนาคารเพื่อการลงทุนยุโรป ในการร่วมสร้างแผนการลงทุนเพื่อเพิ่มปริมาณการผลิตและเพื่อรองรับความต้องการพลังงานไฮโดรเจนสะอาดในสหภาพยุโรป

  • อุตสาหกรรมการบินไร้มลพิษ

การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สุทธิเป็นศูนย์ให้ได้ในอนาคต ผ่านการพัฒนาและการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยและนวัตกรรมเปลี่ยนโลก โดยมีแผนที่จะนำเครื่องบินประสิทธิภาพสูงแต่มีการปล่อยคาร์บอนต่ำมาใช้ร่วมกับแหล่งพลังงาน เครื่องยนต์ และระบบชนิดใหม่ เพื่อกระตุ้นการสร้างความสามารถในการแข่งขัน และการสร้างงานในอุตสาหกรรมการบินของยุโรป

  • เทคโนโลยีด้านระบบรถไฟ

ความร่วมมือในสาขานี้จะมุ่งเน้นการพัฒนาและการนำมาใช้ประโยชน์ของนวัตกรรมใหม่ ๆเช่น ระบบดิจิทัลและระบบการขับเคลื่อนอัตโนมัติ เพื่อพัฒนาระบบรถไฟในยุโรป เพื่อช่วยให้บรรลุเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ภายใต้นโยบาย Green Deal และการก้าวสู่การเป็นผู้นำในด้านระบบรถไฟ

  • เทคโนโลยีน่านฟ้า

ความร่วมมือในสาขานี้จะมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยีที่ใช้ในการจัดการและควบคุมการจราจรทางอากาศในยุโรป เพื่อพัฒนาน่านฟ้าของยุโรปให้มีประสิทธิภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสูงสุดในระดับโลก และเพื่อช่วยสร้างขีดความสามารถและฟื้นฟูอุตสาหกรรมการบินของยุโรปภายหลังวิกฤตการณ์การระบาดของโรคโควิด-19

  • เครือข่ายและการบริการอัจฉริยะ

ความร่วมมือในสาขานี้จะมุ่งเน้นการสร้างอธิปไตยทางเทคโนโลยีด้านเครือข่ายและการบริการอัจฉริยะเพื่อตอบโจทย์กลยุทธ์ด้านอุตสาหกรรมฉบับใหม่ กลยุทธ์ความปลอดภัยทางไซเบอร์ และกลยุทธ์ 5G ของสหภาพยุโรป ซึ่งจะช่วยจัดการกับความท้าทายของสังคมสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมและเศรษฐกิจสีเขียวและดิจิทัล และฟื้นฟูเศรษฐกิจของยุโรป ความร่วมมือในสาขานี้ยังรวมถึงการพัฒนาขีดความสามารถทางเทคโนโลยีสำหรับระบบ 6G ซึ่งจะใช้เป็นพื้นฐานสำหรับการพัฒนาอุปกรณ์ดิจิทัลใหม่ ๆ ในอนาคต

  • มาตรวิทยา

ความร่วมมือในสาขานี้จะมุ่งเน้นการผลักดันให้ยุโรปก้าวสู่การเป็นผู้นำระดับโลกในการวิจัยและการสร้างเครือข่ายด้านมาตรวิทยา เพื่อนำไปพัฒนานวัตกรรมใหม่ ๆ ในการจัดการกับความท้าทายทางสังคม และนำไปใช้การออกแบบกฎระเบียบและมาตรฐานที่สนับสนุนนโยบายสาธารณะและนำไปปฏิบัติใช้ได้อย่างมีประสิทธิผล

รูปแบบการสร้างพันธมิตรด้านการวิจัยและนวัตกรรมในยุโรป

แผนการสร้างพันธมิตรด้านการวิจัยและนวัตกรรมในยุโรปได้กำหนดรูปแบบของการสร้างความร่วมมือเป็น 3 ประเภท ได้แก่

  • Co-programmed European Partnerships ซึ่งเป็นการสร้างความร่วมมือผ่านการจัดทำบันทึกความเข้าใจ (memoranda of understanding, MoU) หรือ การจัดทำสัญญาข้อตกลง (contractual arrangement) ระหว่างคณะกรรมาธิการยุโรปและหน่วยงานอื่น ๆ ในภาครัฐหรือภาคเอกชน

ตัวอย่างหัวข้อโครงการภายใต้ความร่วมมือแบบ Co-programmed European Partnerships ได้แก่

  • ปัญญาประดิษฐ์ ข้อมูล และหุ่นยนต์ (Artificial Intelligence, Data and Robotics)
  • โฟโตนิกส์ (Photonics)
  • การผลิตเหล็กคาร์บอนต่ำ (Low Carbon Steelmaking)
  • การขนส่งทางน้ำแบบไร้มลพิษ (Zero-emission Waterborne Transport)

 

  • Co-funded European Partnerships ซึ่งเป็นการสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงานวิจัยและหน่วยงานรัฐของประเทศต่าง ๆ ในสหถาพยุโรป ในการจัดตั้งเป็นกลุ่มความร่วมมือเพื่อร่วมกันให้ทุนวิจัยโดยส่วนหนึ่งจะได้รับการสนับสนุนจากคณะกรรมาธิการยุโรปผ่านโครงการ Horizon Europe

ตัวอย่างหัวข้อโครงการภายใต้ความร่วมมือแบบ Co-funded European Partnerships ได้แก่

  • การประเมินความเสี่ยงของการใช้สารเคมี (Risk Assessment of Chemicals)
  • การเปลี่ยนแปลงระบบการดูแลสุขภาพ (Transformation of Health Care Systems)
  • การแพทย์เฉพาะบุคคล (Personalised Medicine)
  • โรคหายาก (Rare Diseases)
  • การดื้อยาปฏิชีวนะของจุลินทรีย์ (Antimicrobial Resistance, AMR)
  • การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด (Clean Energy Transition)
  • สุขภาพและสวัสดิภาพสัตว์ (Animal Health and Welfare)
  • ความมั่นคงทางทรัพยากรน้ำ (Water security for the planet)

 

  • Institutionalized European Partnerships เป็นการสร้างความร่วมมือด้านการวิจัยและการพัฒนานวัตกรรมระหว่างสหภาพยุโรป ประเทศสมาชิกของสหภาพยุโรป และภาคอุตสาหกรรม ซึ่งจะต้องได้รับความเห็นชอบจากสภายุโรปและคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรป และต้องเป็นไปตามกฎระเบียบฉบับที่ 185 ว่าด้วยเรื่องสนธิสัญญาการกำหนดอำนาจหนา้ที่ของสหภาพยุโรป (Article 185 of the Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU))

แผนการสร้างความร่วมมือกับประเทศนอกสมาชิกภายใต้โครงการ Horizon Europe

นอกจากแผนการสร้างพันธมิตรด้านการวิจัยและนวัตกรรมในยุโรป แผนกลยุทธ์ประจำปี ค.ศ. 2021 – 2024 ของกรอบโครงการ Horizon Europe ยังมีการกำหนดแผนการสร้างความร่วมมือระดับนานาชาติด้วย ซึ่งจะมุ่งเน้นการสร้างความร่วมมือแบบพหุภาคี และเปิดกว้างแต่มีจุดมุ่งหมายที่ชัดเจนร่วมกันกับประเทศที่สาม หรือ ประเทศนอกสมาชิกสหภาพยุโรป

แผนการดำเนินการจะมุ่งเน้นการเชื่อมโยงภารกิจและการลงทุนในการวิจัยและพัฒนาในระดับประเทศ ภูมิภาค และของโลก ที่จะมีส่วนช่วยนำไปสู่การบรรลุเป้าหมายทางนโยบายที่สำคัญ ๆ ของสหภาพยุโรป เช่น นโยบาย Green Deal การเปลี่ยนผ่านสู่สังคมและเศรษฐกิจดิจิทัล และเสริมสร้างศักยภาพให้ยุโรปสามารถปรับตัวและตอบสนองต่อสถานการณ์ได้ดีขึ้น และมีความแข่งแกร่งมากขึ้นในระดับโลก โดยแนวทางการสร้างความร่วมมือกับประเทศนอกสมาชิกฯ สามารถสรุปได้เป็น 4 แนวทางหลัก ๆ ดังนี้

  • ความร่วมมือด้านการวิจัยและการพัฒนานวัตกรรม ในสาขาที่ตรงกับกลยุทธ์เป้าหมายของสหภาพยุโรป และก่อให้เกิดประโยชน์ร่วมกันในทุกคลัสเตอร์เป้าหมาย
  • การแลกเปลี่ยนบุคลากรและผู้เชี่ยวชาญ และส่งเสริมการวิจัยขั้นแนวหน้าและการวิจัยพื้นฐาน ซึ่งเป็นการกระตุ้นให้มีการหมุนเวียนของบุคลลากรชั้นหัวกะทิ และช่วยให้มีการขยายโอกาสทางธุรกิจให้แก่บริษัทด้านนวัตกรรมของยุโรป
  • การเข้าร่วมของสหภาพยุโรปและการเป็นผู้นำในโครงการความร่วมมือแบบพหุภาคี เช่น โครงการว่าด้วยการจัดการกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความมั่นคงทางด้านอาหารและโภชนาการ การเสื่อมถอยของความหลากหลายชีวภาพ การเสื่อมโทรมของสภาพสิ่งแวดล้อม การดื้อยาปฏิชีวนะของจุลินทรีย์ และโรคติดเชื้อ เป็นต้น โดยความร่วมมือดังกล่าวจะเอื้อให้มีการเข้าถึงและแบ่งปันข้อมูลทางกาศึกษาทางการวิจัยในประเด็นความท้าทายของโลกที่หลาย ๆ ประเทศต้องเชิญร่วมกัน
  • การหารือด้านนโยบายกับประเทศนอกสมาชิกฯ และภูมิภาคอื่น ๆ เพื่อสร้างความร่วมมือเชิงกลยุทธ์ในการออกแบบและจัดทำนโยบายด้านวิทยาศาสตร์แบบเปิด และการพัฒนากระบวนการทางจริยธรรมของการวิจัย รวมไปถึง มาตรฐานด้านคุณภาพและความปลอดภัย การประเมินวัฏจักรชีวิตของวัสดุ กรอบกำกับดูแลการผลิต เทคโนโลยีดิจิทัล และผลิตภัณฑ์และบริการแก่ผู้บริโภค เป็นต้น

โดยหัวข้อการวิจัยภายใต้โครงการ Horizon Europe รอบแรกจะถูกเผยแพร่ประมาณช่วงเดือนเมษายน ค.ศ. 2021 ซึ่งในรายละเอียดของแต่ละหัวข้อที่เปิดรับจะมีการเผยแพร่รายชื่อหน่วยงานที่มีความสนใจในการหาหุ้นส่วนโครงการเพื่อร่วมเขียนข้อเสนอโครงการวิจัยเพื่อขอรับทุน ซึ่งจะช่วยให้หน่วยงานที่สนใจสามารถหาหุ้นส่วนโครงการจากประเทศสมาชิกสหภาพยุโรป หรือ ประเทศที่เกี่ยวข้องได้สะดวกมากยิ่งขึ้น การสมัครและส่งเอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งหมดจะทำผ่านระบบออนไลน์ นอกจากนี้จะมีงานประชุมออนไลน์ “European Research and Innovation Days” ในวันที่ 23 – 24 มิถุนายน เพื่อประชาสัมพันธ์ถึงโครงการ Horizon Europe และให้ข้อมูลเกี่ยวกับหัวข้อการวิจัยในสาขาต่าง ๆ ที่จะเปิดให้ทุน

โครงการ Horizon Europe ถือเป็นโอกาสในการสร้างสรรค์ผลงานวิจัยและนวัตกรรมใหม่ ๆ รวมทั้งเชื่อมเครือข่ายความร่วมมืองานวิจัยในเวทีโลกให้กับนักวิจัยของไทยได้มีโอกาสร่วมงานกับนักวิจัยของสหภาพยุโรปเพื่อต่อยอดและพัฒนาผลงาน/โครงการของตน ซึ่งจะช่วยให้นักวิจัย ภาคเอกชน และองค์กรต่าง ๆ ของไทยสามารถเข้าถึงแหล่งความรู้ภายในสหภาพยุโรป เพื่อพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยต่อไป ทั้งนี้นักวิจัยจากประเทศไทยสามารถยื่นข้อเสนอโครงการวิจัยโดยร่วมกับสถาบันวิจัยในประเทศสมาชิกสหภาพยุโรปซึ่งจะทำให้ฝ่ายไทยได้รับประโยชน์จากการใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานเพื่อการวิจัย (Research Infrastructures) ของสหภาพยุโรป

ที่มา:

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_21_1122

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_21_702

https://ec.europa.eu/../european-partnerships-horizon-europe_en

https://ec.europa.eu/../ec_rtd_horizon-europe-strategic-plan-2021-24.pdf


กลับไปหน้าบทความ